Rozmaryn, znany również pod łacińską nazwą Rosmarinus officinalis L. to wiecznie zielona krzewinka z rodziny liliowatych, który rośnie dziko w krajach śródziemnomorskich. Wąskie listki, omszone od spodu na biało, przy dotknięciu wydzielają miły zapach podobny do kamfory.
Jako roślina zielna jest członkiem rodziny mięty Lamiaceae wraz z wieloma innymi popularnymi ziołami, takimi jak oregano, tymianek, bazylia i lawenda. Obok rozmarynu pospolitego znanych jest wiele odmian. Niektóre osiągają 2,5 m wysokości, podczas gdy inne mają srebrzyste plamki lub złote kropki na listkach. Dziś rozmaryn jest chętnie uprawiany w domach oraz szklarniach i występuje na całym świecie.
Działanie rozmarynu
Surowcem leczniczym ziela są liście i szczyty pędów. Liście rozmarynu mają działanie:
- zmniejszają stany skurczowe jelit, dróg żółciowych i moczowych przywracając normalne działanie systemy trawienia
- są środkiem moczopędnym
- pobudza wydzielanie soków żołądkowych
- poprawia trawienie
Napar z liści popijany w niewielkich ilościach ma właściwości wzmacniające i poprawia sprawność fizyczną. Może być stosowany u osób starszych i rekonwalescentów.
Rozmaryn stosowany zewnętrznie rozszerza naczynia krwionośne, wywołuje łagodne zaczerwienienie. Działa przeciwbakteryjnie, szczególnie na gronkowce i paciorkowce.
Kiedy stosować rozmaryn?
Napar z rozmarynu warto pić w przypadkach:
- w stanach skurczowych jelit, dróg żółciowych i moczowych
- przy lekkich zaburzeniach trawienia
- przy niedostatecznym wytwarzaniu żółci
- przy niedokwaśności żołądkowej
Zewnętrznie można stosować napar w postaci okładów lub smarować olejkiem z rozmarynu obolałe mięśnie. Okłady z rozmarynu mogą też pomóc przy osłabieniu krążenia obwodowego i przyniosą ulgę w przypadku bólów głowy. Olej rozmarynowy stosować można wyłącznie zewnętrznie.
Pod jaką postacią przyjmować rozmaryn?
Łyżkę liści ziół rozmarynu zalać szklanką wrzącej wody. Pić 3 razy dziennie po ¼ szklanki jako środek przeciwskurczowy.
W ten sposób przyrządzony napar służy także do robienia okładów.
Rozmaryn może być użyty do odprężającej kąpieli. 3 garście liści ugotować w 1 litrze wody. Przecedzony wywar dolać do wanny.
Niezłe ziółko z tego rozmarynu
Od tysiącleci, roślina ta była używana jako środek konserwujący w kosmetykach, produktach do włosów, ale także jako lek ziołowy przeciwko szerokiej gamie chorób. W lecznictwie ludowym rozmaryn był używany do pobudzenia miesiączkowania, a w podany w dużych ilościach mógł wywołać poronienie.
Rozmaryn nadaje aromatyczny smak wszystkiemu, od mięsa, w szczególności baraninie i wieprzowinie, przez ziemniaki, aż po ciasta. Świeże listki mają lepszy smak niż suszone. Błękitne kwiatki tego zioła będą miłym dodatkiem do sałatek, a utarte z cukrem wzbogacą musy owocowe.
Łodygi rozmarynu dodane podczas grillowania odstraszą owady, a pieczeni nadadzą przyjemny zapach. Doskonale sprawdzą się jako szpikulce do szaszłyków.
Liście są składnikiem potpourri i saszetek zapachowych wkładanych między ubrania. Można wykorzystać antybakteryjne właściwości rozmarynu do przygotowania antyseptycznego środka czyszczącego. Wystarczy ugotować liście i wywarem przemyć przybory np. w łazience.
A to ciekawe…
Dawniej rozmaryn palono w pokoju chorego, a w salach sądowych gałązki rozrzucano jako ochronę przed „gorączką więzienną″ (tyfusem). W 1665 roku rozmaryn noszono przy sobie w czasie epidemii dżumy.